Akademi dünyasında taşları yerinden oynatan ve dijital yayıncılık yapan binlerce öğretim görevlisini doğrudan ilgilendiren tarihi bir karar resmen alındı. Devlet üniversitelerinde görev yapan hocaların YouTube, sosyal medya mecraları, internet siteleri ve mobil uygulamalar üzerinden elde ettiği gelirler mercek altına alındı. Cumhurbaşkanlığı tarafından verilen nihai görüşle birlikte, akademisyenlerin dijital mecralardan kazanç sağlaması 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında resmen yasaklandı.
Süreç, Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) başvurusu üzerine hız kazandı. Akademisyenlerin giderek büyüyen dijital gelirlerinin yasal statüsünü netleştirmek isteyen YÖK, Cumhurbaşkanlığı'na resmi bir yazı ile danıştı. Konunun mali boyutunu inceleyen Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı kapsamlı bir rapor hazırlayarak durumu değerlendirdi. Ardından Cumhurbaşkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü, tartışmalara son noktayı koyan resmi yazıyı üniversitelere tebliğ edilmek üzere YÖK'e iletti.
657 Sayılı Kanun'un 28. Maddesi Devrede
İletilen kararda, devlet memuru statüsünde olan akademisyenlerin dijital platformlardan elde ettiği gelirlerin 'ticaret ve kazanç getirici faaliyet yasağı' çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği açıkça ifade edildi. Kanun gereğince, devlet memurlarının mesai saatleri dışında dahi olsa esnaf veya tacir sayılacak nitelikte ticari kazanç elde etmesi kesin bir dille sınırlandırılıyor. Bu resmi değerlendirme, dijital dünyada içerik üreten çok sayıda akademisyen için adeta bir dönüm noktası oldu.
Disiplin Cezası Endişesi: Kanallar Birer Birer Kapanıyor
Kararın üniversite rektörlüklerine ve fakülte yönetimlerine ulaşmasıyla birlikte akademi kulisleri hareketlendi. Ağır disiplin soruşturmaları ve yaptırımlarla karşı karşıya kalmak istemeyen çok sayıda tanınmış akademisyen acil önlemler almaya başladı. Yapılan araştırmalara göre Türkiye'de aktif ve geniş kitlelere hitap eden yaklaşık 146 akademisyen kanalı bulunurken, bu isimlerin önemli bir kısmı ders videolarını ve bilimsel içeriklerini yayından kaldırdı, bazıları ise milyonlarca izlenmeye sahip platformlarını tamamen kapattı.
Dijital yayıncılığı bırakan ya da gelir modellerini kapatmak zorunda kalan bilim insanlarının attığı bu geri adım, sosyal medyada ve eğitim çevrelerinde derin bir tartışma başlattı. Hem öğrencilerin ücretsiz ulaştığı bilimsel kaynakların geleceği hem de akademisyenlerin bilgi yayma hakkı ile devlet memurluğu yasaları arasındaki denge önümüzdeki günlerde çok daha sıcak tartışmalara sahne olacak gibi görünüyor.
Yorumlar (0)